İşitme Ve Denge Hastalıkları Nelerdir?
Kulak işitme ve denge organıdır. Kulak dış,orta ve iç kulak olmak üzere üç bölümden oluşur.
a.Dış kulak: Kulak kepçesi ve kulak yolundan oluşmuştur. Kulak kepçesi, seslerin toplanarak kulak yoluna iletilmesini sağlar. Kulak yolundaki salgı bezlerinin salgısı, kulak yolunu nemli tutar, kulak zarının esnekliğini artırır. Kulak yolundaki kıllar dışarıdan gelen toz zerreciklerini tutar.
b.Orta kulak: Dış kulak ile orta kulak arasında kulak zarı, orta kulak ile iç kulak arasında oval pencere vardır. Böylece orta kulak iki taraftan zar ile kapatılmıştır. Orta kulak östaki borusu ile yutağa açılır. Şiddetli seste ağız açılarakkulak zarına gelen basınç östaki borusundan gelen basınçla dengelenir, kulak zarının patlaması engellenir. Orta kulakta çekiç, örs ve üzengi adı verilen üç kemik bulunur. Kulak zarını titreten ses dalgaları, sırasıyla çekiç,örs ve üzengi kemiklerinden geçerken, kulak zarının alan olarak daha büyük (25 misli), oval penceredeki zarın daha küçük olması nedeniyle, yaklaşık 20 kere kuvvetlendirilerek, oval pencereye iletilir. Oval pencerenin altında yuvarlak pencere bulunur.
c. İç kulak: Orta kulak iç kulağa oval pencereyle bağlanır. Oval pencere ile iç kulağın birleştiği yerde tulumcuk bulunur. Buraya dengenin algılanmasında görev yapan üç yarım daire kanalları bağlanmıştır. Tulumcuk ve kesecik içinde CaCo3 (kalsiyum karbonat)tan yapılmış otolit denilen küçük kristaller bulunur. Denge bozulunca bu kristaller kenarlarındaki almaçlara dokunur ve uyartı oluşturur.
İç kulakta işitmeyle ilgili kısım, kendi ekseni etrafında iki buçuk kez helezon gibi döndüğünde salyangoz (kohlea) adını alır. Bu yapı açılarak incelirse: tepe noktada birleşen, birbirinden ince zarlarla ayrılan üç kanal görülür. Bunlardan üstteki kanal oval pencereye bağlı olan vestibular kanaldır. Alttaki kanal ise yuvarlak pencereye bağlı olan timpanik kanaldır. Her ikisinin içinde perilenf sıvısı bulunur. Ortada kohlear kanalda ise endolenf sıvısı vardır. İşitmeyi sağlayan korti organı bu kanalda yer alır. Bu hücreler vestibular ve timpanik kanalı ayıran zar üzerine yerleşmiştir. Serbest olan uçları, endolenf sıvısı içindedir. Kohlear kanalındaki titreşimler bu serbest uçtaki reseptörlerle alınır ve beyne iletilir.
İşitmenin olabilmesi için kulak kepçesi tarafından toplanan ses dalgalarının kulak yolunu geçerek kulak zarının titreştirmesi gerekmektedir. Kulak zarında oluşan titreşimler orta kulaktaki çekiç örs ve üzengi kemiklerine yükseltilerek aktarılır. Üzengi kemiği bu titreşimleri oval pencere yoluyla perilenfe geçirir. Vestibular ve timpanik kanalda oluşan bu basınç, zarlar üzerindeki korti hücrelerini ve kohlear kanaldaki endolenfi titreştirir. Bu titreşimleri alan korti hücreleri impulsları beynin ilgili merkezine iletir ve işitme sağlanır.
İnsan kulağı saniyede 20 - 20000 titreşim yapabilen sesleri algılayabilir. Köpek ve yarasalar daha yüksek frekanslı sesleri ayırt edebilir. Kurbağalarda 50 - 10000 frekanslı sesleri duyabilirler.
İşitme sinirleri çok çalıştığında yorulur. Gürültülü yerlerde sürekli bulunan kişilerde işitme kaybı olur. Kulaklarda sağlık sorunu olmaması için, gürültüden uzak durmalı; şiddetli ses ve patlamalarda ağız açılmalıdır. Kulak sert cisimlerle karıştırılmamalıdır. Banyoda ve denizde kulağa su kaçırılmamalıdır. Kulak iltihaplarında, akıntı ve ağrılarında bir doktora başvurulmalıdır.