Amipli Dizanteri
Yalnız tropikal ülkelerde görülen K öbür dizanterilerden farklı olarak amipli dizanteri ılıman iklim kuşağında daha yaygmdır. Temelde hemen her yere uyum sağlayabilen özellikte bir hastalıktır. Petersburglu F. Loschun 1875'te bu hastalığa yol açan Entamoeba his-tolytica adlı asalağı bulmasından bu yana amipli dizanterinin dünyanın her bölgesinde ortaya çıkabildiği belirlenmiştir. Hatta Loschun ayrıştırmayı başardığı asalak, Rusyanın soğuk kuzey kentlerinden Arhangelskte ortaya çıkmıştı.Amipli dizanteri dünyada en az 500 milyon kişiyi ilgilendiren, dolayısıyla da en yaygın asalak kökenli bağırsak hastalığıdır. Tropik iklimlerde yaşayan insanların yüzde 20sini, Avrupa ve ABDde yaşayanların ise yüzde 3'ten azım etkiler. Bu noktada enfeksiyon ve hastalık kavramları arasında bir ayrım yapmak gerekir; enfeksiyonu taşımakla hastalık belirtileri vermek birbirinden farklıdır. Çevre temizlik koşullarının etkisiyle tropikal ülkelerde asalağı taşıyan nüfusun yüzde li ile 20si arasında değişen bir bölümünde hastalık belirtilerine rastlanır. Oysa bu oran Avrupada yüz binde ldir. Geri kalan sağlıklı görünümlü insanlar asalağın kistlerini taşır ve enfeksiyonun gerçek kaynağını oluştururlar.
Bulaşma ağız-dışkı yoluyla, yani taşıyıcıların dışkısıyla kirlenmiş suların içilmesi, meyve ve sebzelerin yenmesiyle gerçekleşir. İnsandan insana doğrudan bulaşma çok ender görülür. Gelişmekte olan ülkelerde sık rastlanan kötü çevresel temizlik ve sağlık koşulları bulaşmada Önemli rol oynar, ingiliz araştırmacıların 5 F olarak nitelediği bulaşma etkenleri dışkı, (faeces), parmaklar ifingers), besinler (food), karasinekler (flies) ve kirli eşyadır (fomites). Tropik kuşağın sıcak-nemli iklimi, asalak kistlerinin daha uzun yaşamasım sağlayarak hastalığın yayılmasını kolaylaştırır.