Taş Hastalığı Nedir?
?drar yolu ta? hastal??? nedir?
B?brekten ba?layarak idrar?n at?ld??? son noktaya kadar ?riner sistemin herhangi bir yerinde ta? olu?mas?d?r.
?drar yolu ta? hastal??? hangi ya?larda ortaya ??kar?
Erken ?ocuklukluk d?neminden ba?lamak ?zere t?m ya? gruplar?nda idrar yolu ta?lar? g?r?lebilmektedir.
Ta? hastal??? tekrar eden bir hastal?k m?d?r?
?drar yolu ta? hastal??? yap?lan ?al??malar ile ortaya konulmu?tur ki tekrar edebilen bir hastal?kt?r. Bir insan?n b?bre?inde yada idrar yollar?nda herhangi bir zamanda bir defa ta? olu?mu? ise:
- Ayn? y?l i?inde yeniden ta? olu?ma ihtimali : %10
- Be? y?l i?inde yeniden ta? olu?ma ihtimali : %50 ?dir.
Bir defa ta? olu?mu? ise (bu ta?? d???rm?? olsan?z bile) bunun tekrar edebilece?i hat?rdan ??kar?lmamal? ve periyodik olarak mutlaka muayene ve kontroller ile hastal???n durumu takip edilmelidir.
?drar yolu ta? hastal??? kimlerde daha s?k ortaya ??kar?
-Bayanlara g?re 2-3 kat daha fazla olmak ?zere erkeklerde
-T?m d?nya ?lkelerinde ve t?m iklim ko?ullar?nda ortaya ??kmakla birlikte s?cak ve fazla g?ne? alan co?rafik b?lgelerde ya?ayanlarda
-Do?u?tan b?brek yada idrar kanal?nda anatomik bozuklu?u olanlarda
-Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu ge?irenlerde
-?zellikle tek tip diyetle beslenenlerde (kalsiyum ve oksalattan zengin diyet)
-?e?itli ameliyatlar yada iltihaplar sonras? idrar yollar?n?n herhangi bir b?lgesinde darl?k geli?en hastalarda
-Ailesinde ve/veya yak?n akrabalar?nda ta? hastal??? olanlarda (%25 risk vard?r)
-Uzun s?reli yata?a ba??ml? kalan yatalak hastalarda
-Sedanter ya?am? olanlarda (daha ?ok masa ba?? i? yapanlarda)
-?e?itli ortopedik v?cut bozukluklar?na ba?l? hareket k?s?tl?l??? olanlarda
-?drar yolunu daraltacak ?ekilde prostat b?y?mesi olanlarda
-A??r? terleyen ?ah?slarda
-S?cak yer yada iklimlerde ya?ayanlarda (?lkemizin g?ney ve g?neydo?u b?lgesinde ya?ayanlarda)
-Yeterli s?v? alamayan yada yeterli idrar ??karamayan hastalarda
-?e?itli v?cut bolizmas?n? ilgilendiren hastal?klar? olanlarda
-Uzun s?reli ?e?itli ila? kullananlarda
-Diyetle a??r? hayvansal protein (?zellikle k?rm?z? et) ve karbonhidrat t?ketenlerde
-?e?itli hormon bozukluklar?nda (a??r? parathormon d?zeyine sahip hastalar gibi)
-Vitamin D bolizma bozuklu?u olanlarda
-?e?itli iyonlar?n idrarla a??r? at?l?m? saptanan hastalarda (kalsiyum ?rik asit gibi)
-?e?itli sistemik hastal?klar?n tedavi yada takipleri s?ras?nda (gut yada AIDS hastal??? gibi)
-?drar yolunda herhangi bir ?ekilde bir defa ta? hastal??? olu?anlarda idrar yolu ta? hastal??? daha s?k g?r?lmektedir.
?drar yollar?nda ta? nas?l olu?maktad?r?
Normalde v?cuttan at?lan idrar?n i?erisinde ?e?itli maddeler belli konsantrasyonlarda bulunmaktad?r. Bu maddelerin bir k?sm? ta? olu?umunu art?rmakta bir k?sm? ise azaltmaktad?r. ?drar yollar?nda ta? olu?umunu art?ran maddelerin yo?unlu?u artt???nda yahut ta? olu?umunu ?nleyen maddelerin idrarda yo?unluklar? azald???nda ta? ortaya ??kmaktad?r.
Bu maddeler ba?lang??ta k???k kristaller halinde birbirine tutunurlar. Bu kristal par?alar? i?inde ?e?itli maddelerin ??keltileri bulunmaktad?r (kalsiyum oksalat ?rik asid sistin gibi). B?brek i?erisindeki k???k havuzcuklarda ba?layan bu kristaller daha sonra bir araya gelerek birbirleriyle birle?mekte ve giderek b?y?yerek ta? haline gelmektedir. Olu?an ta? ?ok daha k???k halde iken b?brek ve idrar yollar?ndan bol idrar ile at?labilmektedir. At?lamad??? baz? durumlarda ise giderek b?y?yerek b?brek fonksiyonlar?na zarar verebilmektedir.
?drarda ta? olu?umunu sa?layan kristaller nas?l olu?ur?
?drar yollar?n?n herhangi bir b?lgesinde darl?k varsa idrar rahat akamayacakt?r. Dura?an ak??kanl??? bozulmu? birikmeye meyilli idrar i?erisinde kristaller birikebilmektedir. ??e yaramayan ?l? doku art?klar? yada bakteri h?cresi duvar? gibi yap?lardan olu?an ve ?n?kleus? ad? verilen maddelerin bulunmas? da kristalle?meye yol a?acakt?r.
?drar asiditesi olduk?a ?nemlidir. Asiditeyi idrardaki pH ?l??lerek bak?lmaktad?r. Normalden a??r? alkali idrarda kalsiyum ve magnezyum kristalleri ??kerek ta? olu?tururken a??r? asidik idrarda da ?rik asit kristalleri ??kerek ta? olu?turmaktad?r.
V?cuttan at?lan idrar miktar?nda azalma oldu?unda idrarda yine kristaller olu?maktad?r. Bu yetersiz s?v? al?m? ile yada a??r? terleme gibi s?v? kay?plar? olu?maktad?r.
?drarda ta? olu?umunu tetikleyen temel fakt?rler nelerdir?
1. Diyetle birlikte a??r? miktarda a?a??daki ?r?nlerin al?nmas?:
- Sodyum : A??r? tuzlu yiyen, her yemekte elinden tuzlu?u d???rmeyenlerde, haz?r ?orbalarda, haz?r sebzelerde, fast-food olarak isimlendirilen ayak ?st? at??t?rma tarz?nda yenilen yiyeceklerde (tost, sandivi?, hamburger) yada a??r? tuzdan zengin i?eceklerle beslenenlerde (?algam ve tur?u suyu gibi)
- Oksalat : Kola,> ?spanak, pancar, kakao tozu, ?ikolata, ye?il yaprakl? bitkiler, ?erez ?r?nleri (?zellikle f?st?k), koyu ?ay, a??r? ?ay ve a??r? kahve al??kanl??? olanlarda
- Kalsiyum : S?t, yo?urt, peynir ve dondurma gibi t?m s?t ?r?nleri, fasulye, sardalya, ?ikolata, brokoli ve beyaz ekmek gibi kalsiyumdan zengin diyetle a??r? ve s?rekli beslenenlerde
- Karbonhidrat : A??r? un ve unlu mamulleri t?ketenlerde ta? hastal??? olu?umu ?ok daha kolay olmaktad?r.
2. Yetersiz s?v? alanlarda : G?nl?k s?v? al?m? (su, ?ay, ?orba, ayran vs. i?ecekler) 1-1,5 lt?nin alt?nda olanlarda ta? daha s?k olu?maktad?r.
3. Yetersiz miktarda diyette turun?gil t?ketimi: Portakal, limon, mandalina gibi turun?gilleri az t?ketenlerde yada hi? t?ketmeyenlerde ta? daha kolay meydana gelmektedir. Bu ?r?nlerin i?lerinde bulunan ?sitrat? isimli madde, ta? olu?umunu azaltmaktad?r. Buna kar??n yap?lan ?al??malar g?stermi?tir ki; greyfurt suyunu a??r? t?ketenlerde ta? olu?ma riski artmaktad?r.
4. G?ne? ???nlar?: A??r? derecede g?ne? ???nlar?na maruz kalma durumu da idrarda kristallerin olu?mas?na zemin haz?rlamaktad?r.
?drar yollar?nda ta?lar ni?in olu?ur??evresel fakt?rler sonucu: ?zellikle g?ne? ?????na fazla maruz kalanlarda, s?cak iklimde ya?ayanlarda idrar yolu ta?lar? olu?maktad?r.
Diyet: Diyetle birlikte a??r? sodyum (tuz), oksalat (kola, ye?il yaprakl? bitkiler, ?erez, koyu ?ay ve a??r? kahve), kalsiyum (a??r? derecede s?t ve s?t mam?lleri) alanlarda ta? olu?maktad?r. Buna kar??n diyetle az miktarda turun?gillerin (portakal, limon, mandalina) al?nmas? da ta? olu?umu riskini art?rmaktad?r.
?drarla a??r? kalsiyum at?l?m?: Baz? hastalar idrarla birlikte a??r? miktarda kalsiyum atarlar. Barsaklardan kalsiyum emiliminin art??? idrarla at?l?m?n? da kolayla?t?racakt?r. Buna ilaveten kana a??r? kalsiyum salg?latan ve boyunda yerle?ik olan paratiroid bezinin a??r? ?al??mas? (hiperparatiroidi) yada b?breklerden kaynaklanan a??r? kalsiyum at?l?m? sonucu da idrara a??r? kalsiyum ge?mektedir.
?drarla a??r? ?rik asit at?l?m?: Gut yada kanser kemoterapisi g?ren hastalarda a??r? protein y?k?m? sonras?nda idrarla ?rik asit at?l?m? artmakta ve bu grup bireylerde idrar yolu ta?lar? g?r?lmektedir.
?drarla a??r? oksalat at?l?m?: Genellikle oksalattan zengin diyetle beslenenlerde idrarla at?lan oksalat artmakta bu da ta? olu?umunu sa?lamaktad?r.
?drarla a??r? sistin at?l?m? olanlarda: Sistin bir protein bolizmas? ?r?n?d?r. ?drarla a??r? sistin at?l?m? g?r?lenlerde de sistin ta?lar? olu?maktad?r.
?drarda yetersiz sitrat bulunmas?: Sitrat ta? olu?umunu ?nleyen bir maddedir. Turun?gillerin i?erisinde bol miktarda bulunur. ?drarda yetersiz miktarda sitrat bulundu?unda ta? olu?um riski artmaktad?r.
Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu: S?k tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu olanlarda ta? hastal??? daha s?k olu?maktad?r.
Do?u?tan g?r?len bozukluklar: ?drar kanal?n?n do?u?tan t?kan?kl?klar?nda, idrar ak?m?n?n zay?flad??? durumlarda daha s?k ta? olu?maktad?r.
Sonradan olu?an ve ?e?itli nedenlere ba?l? olu?an bozukluklarda: Prostat b?y?mesi, idrar kanal?n?n herhangi bir yerinde darl?k yada t?kan?kl?k gibi sonradan olu?an bozukluklarda da ta? olu?um ihtimali y?ksektir. Ta? olu?umunu ?nleyen maddeler nelerdir?
- Sitrat
- Magnezyum
- Pirofosfat
- Glikozaminoglikanlar
- Tamm-Horsfall proteinleri
- Nefrokalsin
Hangi hastalarda, olu?an ta?lar?n yeniden tekrar etme riski y?ksektir?
- Daha ?nceden ta? hastal??? olanlarda: Herhangi bir ?ekilde ta? d???ren, ta? k?rd?ran veya ta? y?z?nden ameliyat olanlarda yeniden ta? tekrar etme riski y?ksektir).
- Birden fazla say?da ta?? olanlarda: ?drar yollar?nda olu?an ta? say?s? ne kadar fazla ise yeniden ta? olu?ma riski de o kadar y?ksek olacakt?r.
- Erken ya?ta ta? g?r?lenlerde : ?drar yollar?nda olu?an ta? ne kadar erken ya?ta olu?ursa bundan sonra tekrar etme riski de o kadar y?ksek olacakt?r.
- Ailesinde idrar yolu ta? hastal??? olanlarda: Anne, baba, karde? gibi ?ncelikli akrabalar ba?ta olmak ?zere akrabalar?nda ta? hastal??? olanlarda idrar yolu ta? hastal??? daha s?k g?r?lecektir.
- ?e?itli t?bbi hastal??? bulunanlarda: Gut, paratiroid bezi bozukluklar?, kanser kemoterapisi gibi bir dizi hastal??? bulunanlarda daha s?k ta? g?r?lecektir.
Ta? hastal???n?n belirtileri nelerdir?
A?r?: Bulundu?u yere g?re de?i?en ?zelliklerde a?r? olu?maktad?r. Genellikle bo?luk olarak adland?r?lan, kaburgalar?n alt?ndan ba?lay?p s?rttan ?ne, kas?klara do?ru vuran ?iddetli a?r? ?eklindedir. Daha ?ok sanc? ?eklinde olup hastay? k?vrand?racak kadar ?iddetlidir. Do?um yapm?? bayanlar a?r?n?n ?do?um sanc?s?ndan daha k?t? bir sanc?? olarak tarif etmektedirler. Ani ba?lang?? g?sterir ve hasta rahatlamak i?in s?rekli bir pozisyon arar durumdad?r.
Bulant? ve kusma: A?r?yla birlikte b?brekler ile barsaklar aras?nda bulunan refleks sistem uyar?lmakta ve buna ba?l? olarak ?o?unlukla bulant?, bazen de kusma g?r?lmektedir.
?drarda kanama yada renk koyula?mas?: Bu bazen hastan?n idrar?n?n koyu k?rm?z?, kan ?eklinde olabilece?i gibi bazen de yaln?zca hastan?n her zamanki idrar?ndan daha koyu renkli bir idrar ??karmas? ?eklinde olabilir.
?drar yollar? ?ikayetleri: ?drar yaparken yanma, s?zlama, s?k idrara ??kma, gece idrara gitmek i?in uyanma, acil idrara ??kma, tuvalete gidince az idrar yapma yada hi? idrar yapamama gibi idrar yolu ?ikayetleri olabilmektedir. Ta? hastal???na ?o?unlukla idrar yolu iltihaplar? da birliktelik g?stermektedir.
Halsizlik, bitkinlik, yorgunluk, uykusuzluk: Bunlar ?o?unlukla hastan?n ?ekti?i ?iddetli a?r? sonucu olu?maktad?r.
Unutulmamal?d?r ki; b?brek ve idrar yolu ta?lar?n?n bir b?l?m? tamamen hi?bir belirti vermeksizin bulunmakta ve zamanla b?brek fonksiyon kayb?na yol a?maktad?rlar.
?drar yolu ta? hastal???n?n te?hisinde hangi laboratuar y?ntemler kullan?lmaktad?r?
?drar yolu ta? hastal???n?n te?hisinde rutin idrar analizi olduk?a ?nemli bilgi vermektedir. ?drarda mikroskop alt?nda kan h?creleri ?eritrositlerin? g?r?lmesi anlaml?d?r. Yine ta?a e?lik eden iltihap olup olmad??? da yine rutin idrar analizi yada idrar k?lt?r? ile ortaya ??kar?labilmektedir.
Ta? hastal???n?n olu?ma sebeplerini ara?t?rmada hastalardan 24 saat boyunca idrarlar?n? biriktirmeleri istenmektedir. Bu idrarda ?e?itli parametrelere bak?lmaktad?r.
Kanda bak?lan biyokimyasal tetkikler ile ta? hastal???n?n olu?um sebepleri hakk?nda ?nemli bilgi edinilmektedir.
Damardan al?nan kanda ta? hastal???n? ara?t?rmak i?in hangi parametrelere bak?lmaktad?r?
Bu maksatla damardan al?nan kanda;
- ?re, kreatinin
- sodyum, potasyum, kalsiyum
- klor, fosfor, magnezyum, ?rik asit
- parathormon
- vitamin D2 ve vitamin D3 d?zeylerine bak?lmaktad?r.
24 saatlik idrar ni?in biriktirilmektedir?
?drar yolu ta? hastal???n?n sebebinin ara?t?r?lmas? i?in gerekli bir y?ntemdir.
24 saatlik idrar nerede, nas?l, hangi kapta biriktirilmektedir?
Doktor istem ka??d? ile bunun i?in laboratuara ba?vurdu?unuzda size idrar biriktirme kab? verilecektir. Sabah uyand???n?zda ilk idrar?n?z? tuvalete yapt?ktan sonra g?n i?indeki t?m idrarlar?n?z? bu kab?n i?ine yapman?z gerekmektedir. Ertesi sabah uyand???n?zda ise ilk idrar?n?z? bu kab?n i?ine yaparak en k?sa s?rede laboratuara ula?t?rman?z gerekmektedir. G?n i?erisinde biriktirmi? oldu?unuz idrarlar?n?z? +4 derecede saklaman?z ideal olan?d?r.
24 saatlik idrarda idrar yolu ta? hastal???n?n ara?t?r?lmas?nda hangi parametreler de?erlendirilmektedir?
24 saatlik idrar miktar?, sodyum, kalsiyum, ?rik asit, sitrat, oksalat gibi ?e?itli parametrelere bak?lmaktad?r.
?drar yolu ta? hastal???n?n ara?t?r?lmas?nda hangi radyolojik y?ntemler kullan?lmaktad?r?
Bu maksatla direkt ?riner sistem grafisi, ultrasonografi, ?renkli film? olarak halk aras?nda bilinen kontrast madde arac?l??? ile ?ekilen IVP (intraven?z piyelografi), bilgisayarl? tomografi yada retrograde ?rografi gibi ?ok ?e?itli radyolojik y?ntemler kullan?larak b?brek yada idrar yollar?ndaki ta? g?r?nt?lenmeye ?al???lmaktad?r.
?drar yolu ta? hastal???n?n tedavisi nedir?
-Yeni ta? olu?umunu ?nlemek
-Olu?an ta?lar? ila?la tedavi etmek
-?la?la at?lamayan ta?lar i?in ameliyat uygulamak
-Ya?am al??kanl?klar?n? de?i?tirmek (bol su i?mek, spor yapmak, az tuzlu yemek, s?n?rl? kalsiyumdan zengin yiyeceklerle beslenmek)
Yeni ta? olu?umunu ?nlemenin olmazsa olmaz ?artlar? ?Ta? hastal??? tekrar edebilen bir hastal?kt?r. Bir defa ta? olu?tu ise 5 y?l i?inde %50 ihtimalle yine olu?acakt?r. Bu y?zden idrarla ilgili en ufak bir ?ikayet yada ??pheniz oldu?unda hemen, hi?bir ?ikayetiniz olmasa bile en ge? 6 ayda bir mutlaka ?rologunuzla g?r???n?z. Bol egzersiz ve hareketli bir ya?am stili benimseyiniz. Ak?ama kadar masa ba??nda, ak?am evde oturarak s?rd?rd???n?z ya?am ta?lar?n yeniden olu?mas? i?in ??kar?lm?? a??k davetiyedir. Bol bol su i?iniz. G?nl?k yakla??k olarak 3 litreye yak?n su i?meye ?al???n?z. Unutmay?n?z ki; sudan ucuz, kolay, zahmetsiz ve masrafs?z ba?ka bir ila? yoktur. Su?dan sebeplerle su i?meyi sak?n ihmal etmeyiniz. G?ne? ???nlar?na a??r? maruz kalmay?n?z. Bu nedenle ?zellikle yaz aylar?nda ??len saatlerinde direk g?ne?le temas edecek ?ekilde a??k alanlarda dola?may?n?z, a??r? s?cakta terlemeyiniz. Yemeklerinize ne kadar az tuz katarsan?z o kadar ta? olu?um riskini de azaltabilirsiniz. Bu nedenle sofran?zda tuzluk bulundurmay?n?z, tuzlu g?da ve i?eceklerden uzak durunuz (tuzlu ?erez, cips, tur?u ve ?algam suyu gibi). Kola g??l? bir oksalat kayna??d?r. Oksalat ise ta? olu?umunu sa?layan ?nc?l bir maddedir. Bu nedenle koladan uzak durunuz. Koyu ?ay ve a??r? kahve i?meyiniz. Bunlar da ta? olu?turmaktad?r. Tekrarlayan idrar yolu iltihaplar?n?z varsa mutlaka ?rologla g?r???p tedavi ettiriniz. Zira tekrarlayan iltihaplar ta? olu?umuna zemin haz?rlamaktad?r. Ailenizden herhangi bir bireyde idrar yollar?nda ta? saptand? ise ?ikayetiniz olmasa da kendiniz kontrol ettirmeniz faydal? olacakt?r. Kalsiyumdan zengin g?dalar? a??r? t?ketmeyiniz (S?t, yo?urt, peynir ve dondurma gibi t?m s?t ?r?nleri, fasulye, sardalya, ?ikolata, brokoli ve beyaz ekmek). Oksalattan zengin g?dalar? a??r? t?ketmeyiniz (Kola, ?spanak, pancar, kakao tozu, ?ikolata, ye?il yaprakl? bitkiler, ?erez ?r?nleri (?zellikle f?st?k), koyu ?ay ve a??r? kahve) Diyetle birlikte turun?gilleri a??r? olmamak kayd?yla almaya ?al???n?z (portakal, limon, mandalina gibi). Haz?r sebze ve ?orbalar, haz?r yemekler, fast-food ?r?nleri (sandivi?, tost, hamburger, peynirli pizza vs.) gibi haz?r ?r?nlerden uzak durunuz. K?rm?z? et t?ketimini orta derecede s?n?rlay?n?z asla a??r? derecede t?ketmeyiniz. Bal?k ve bal?k ya?? ?r?nlerini hi? olmazsa haftada bir defa t?ketiniz. Bu ?nerileri mutlaka dikkate al?n?z, aksi takdirde, bir ?m?r boyu idrar yolu ta?lar? konusunda uzmanla?acak kadar u?ra??p duraca??n?z? unutmay?n?z.Ta? hastal?klar? tedavisinde kullan?lan ila?lar nelerdir?
1. A?r? kesiciler: Ta?a ba?l? olu?an ?iddetli a?r?n?n azalt?lmas? ve hastan?n rahatlat?lmas?nda olduk?a ?nemlidirler. Dozunu mutlaka bir ?rologun ayarlamas?nda fayda vard?r ??nk? baz? ila?lar a?r?y? azalt?rken mevcut ta??n at?lmas?n? da engelleyebilmektedirler.
2. Antibiyotikler: ?zellikle tekrarlayan idrar yolu iltihab? olanlarda yeni ta? olu?umunu azaltmak i?in kullan?lmaktad?r.
3. ?drar s?kt?r?c?ler (di?retikler): ?drarla a??r? kalsiyum at?l?m?na ba?l? olu?an ta?lar?n tedavisinde kullan?lmaktad?rlar.
4. Potasyum sitrat: ?zellikle idrar?nda sitrat d?zeyi d???k olan hastalar olmak ?zere bir ?ok ta? hastal???n?n tedavisinde kullan?lmaktad?r. Sitrat y?n?nden portakal ve limon suyu olduk?a zengin i?eceklerdir.
5. Penisilamin, sodyum sel?loz fosfat, allopurinol gibi ila?lar da kullan?lmaktad?r.
Ta? k?rma (ESWL) nedir?
ESWL, Ekstrakorporeal shock wave lithotripsi?nin a??l?m? olup v?cut d???ndan verilen ?ok dalgalar? ile idrar yollar?ndaki ta?lar?n k?r?lmas? i?lemidir. Bu i?lem idrar yollar?ndaki ta??n at?lmas?nda kullan?lan ameliyats?z ??z?md?r. 1980 y?l?ndan beri g?venle kullan?lmakta olup d?nya ?zerinde her y?l binlerce insan bu y?ntemle ta?lar?ndan kurtulmaktad?r.
Ta? k?rma karar? verirken hangi parametreler dikkate al?nmaktad?r?
- Ta??n b?y?kl??? : ?drar kanal?na d??en bir ta??n d??me ihtimalini ta??n b?y?kl??? belirlemektedir (4mm?den k???k bir ta??n kendili?inden d??me ihtimali: %85, 4-5mm?lik bir ta??n kendili?inden d??me ihtimali: %50, 5mm?den b?y?k bir ta??n kendili?inden d??me ihtimali: %10)
- Ta??n yeri: Saptand??? andan itibaren bir ta? idrar kanal?n?n ne kadar son b?l?m?ne yani mesaneye yak?n ise d??me ihtimali o kadar fazla, b?bre?e ne kadar yak?n ise d??me ihtimali o kadar azd?r.
- Ta??n say?s?
- B?brek fonksiyonlar?
- B?brek ve idrar kanal?n?n anatomik ?zellikleri
- Hastan?n a?r? durumu
- Hastan?n beklentileri
- Hastan?n e?lik eden di?er hastal?klar?
Hangi ta?lar, ta? k?rma tedavisi i?in uygundur?
B?breklerde bulunan ve 5 mm?den b?y?k olan ta?lar kendili?inden d??mez yada ?ok zor d??ecek olarak kabul edilmektedir.
B?brekte bulunan ve 5-20 mm aras? ta?lara ta? k?rma tedavisi uygulanmakla birlikte kesin bir kural yoktur ??nk? ayn? zamanda ta??n b?brekteki yeri, yapt??? tahribat?n derecesi, ta??n kalma s?resi gibi pek ?ok parametreye bak?larak karar verilmektedir.
?st idrar kanal?na (?reter) d??en veya orada yerle?en ta?lar i?in ise yine kural olmamakla birlikte 10 mm?ye kadar olanlarda ta? k?rma denenebilmektedir.
Hangi ta?lar kolay k?r?l?r?
Kolayl?k yada zorluk ta??n kimyasal i?eri?ine g?re de?i?mektedir. Ta?lar kimyasal i?eriklerine g?re koyla ve zor k?r?lan ta?lar olarak 2 grupta de?erlendirilebilir: Kolay k?r?lan ta?lar: Kalsiyum oksalat dihidrat, ?rik asit, Str?vit Zor k?r?lan ta?lar: Sistin, Kalsiyum fosfat (Brushit), Kalsiyum oksalat monohidratTa? k?rma hangi durumlarda ba?ar?s?zd?r?
- Kullan?lan cihaz?n g?c? yeterli olmad???nda
- Ta? tan?s? konulduktan sonra uzun m?ddet ge?mesi durumunda
- Ta? 20 mm?den daha b?y?k oldu?unda
- Ta? say?s? ?ok oldu?unda
- Zor k?r?lan sistin ta?? varl???nda
- Ta? ile birlikte idrar kanal? yada yollar?nda darl?k, t?kan?kl?k oldu?u durumlarda
Ta? k?rma tedavisinin b?brek ?zerine bir zarar? var m?d?r?
Ta? k?rma aletinin ??kt???ndan bu yana 26 y?l boyunca, milyonlarca insan ?zerinde yap?lan uygululamalar ve binlerce ?roloji merkezinden elde edilen t?m t?bbi veriler ?????nda b?brek ?zerinde ciddi ve kal?c? bir zarar vermedi?ini rahatl?kla s?yleyebiliriz.
Ta? k?rma tedavisi s?ras?nda ve sonras?nda nadir de olsa hangi problemler olabilir?
- A?r?
- ?drar yolu iltihab?
- D?k?len ta?lar?n idrar kanal?n? t?kamas?
Bunun d???nda tansiyon y?ksekli?i, kanama gibi problemle olduk?a nadir g?r?lmektedir.
Normal filmlerde g?r?lmeyen ta?lara, ta? k?rma tedavisi uygulanabilir mi?
Ta?lar?n %90?a yak?n? normal filmlerde g?z?k?rler. Buna ra?men kalan b?l?m? normal filmlerde g?z?kmedi?i i?in ta? k?rma aleti ta?a odaklanamayabilir. Bu noktada ta? k?rma aletinin ?zellikleri ?nem arz etmektedir. ?yi bir ta? k?rma makinas? ile ?abuk ve etkili tedavi sa?lanabilir. ?yi ?zelliklerdeki bir ta? k?rma cihaz?na ra?men g?r?nemeyen ta?lar? ultrasound e?li?inde k?ran ?zel cihazlar da bulunmaktad?r.