Amipli Dizanteri Tanısı
Amipli dizanterinin ya da bağırsak dışı amip hastalığının tanısında çeşitli zorluklar vardır. Yalnızca klinik belirtilere dayanarak amipli dizanteri tanısına gitmek güvenli bir yol değildir, çünkü bu hastalık birçok başka hastalıkla karışabilir. Hastalığın özellikle ülserli kolitten ayrılması çok önemlidir. Ayırıcı tanıya varmak için amiplerin var olup olmadığı araştırılır. Bağırsak duvarındaki yaraların komikleşme eğilimini saptamak için de proktoskopi ve radyoloji raporları temel alınır. Tanı dışkı tahlilleriyle kesinleştirilir. Sulu dışkıda özellikle sümüksü salgıyla karışmış olarak Entamoeba histolytica asalağının beslenme evresindeki biçimlerine rastlanır. Dışkı örneği taze olmalı, çıkarıldıktan sonraki 5-10 dakika içinde incelenmelidir. Böylelikle amip hareketleri gözlenebilir.
Dışkı tahlili düzenli aralıklarla yinelenir. Tahlilde Entamoeba histolytica, sağlıklı kişilerde de bulunabilen ve hastalık yapmayan başka amip türlerinden ayırt edilmelidir. Dışkı tahlili olumlu sonuç verirse hemen tedaviye başlanır. Sonuç olumsuzsa kişide amipli dizanteri olmadığını söyleyebilmek için tahlilin en az altı kez yinelenmesi ve bunların hepsinin olumsuz sonuçlanması gerekir.
Karaciğere yerleşmiş amip apsesi tanısına çeşitli yöntemlerle varılır:
Karaciğer apsesinden alınan irin örneğinde etkenin saptanması (dışkıda Entamoeba histolytica kistleri ya da trofozo-itlerinin saptanması da yol gösterici olabilir, ama bu tahlilin olumsuz sonuçlanması karaciğer apsesi olasılığını ortadan kaldırmaz).
Radyolojik incelemeler. Ultrasonografi özellikle kist, apse ve tümör kütlesi arasında aynm yapmak açısından çok yararlıdır. Sintigrafı daha genel anlamda uygulanır. Bilgisayarlı tomografi ise çok değerli bir tanı aracı olmasına karşın bu hastalığın tanısında pek kullanılmaz, çünkü gereğinden fazla ayrıntı verir.
Laparoskopi. Karın küçük bir kesikle açılarak çeşitli incelemelere olanak veren bir endoskopla iç organlara ulaşılır. Bu incelemeler tanıya götürücü bilgiler sağlar.